Жастар порталы
В.Г. Белинскийдің философиялық көзқарастары
320 0 aiko

В.Г. Белинскийдің философиялық көзқарастары

Философия

В. Белинскийдің (1811-1848 жж.) көзқарастарында публицист және әдебиет сыншысы неміс философиясының, атап айтқанда, романтизм эстетикасының, Шеллингтің, Фихтенің, Гегельдің идеяларының әсерімен қалыптасты. Гегельге еліктеу із-түзсіз кетпеді. Белинский прогресті «қоғамның даму заңы» деп насихаттады. Бірақ ұзағынан «гегеляндық» бола алмады, 1840 жылдың басында прогрестің гегельдік тұжырымдамасының рационалдық детерминизмін сынға алынды. Ол «жеке тұлғаның, субъектінің индивидиумнің тағдыры әлем тағдырынан маңыздырақ» деп пайымдады.

Белинскийдің «атаққұмар» кейіпкері «идеялардың идеясы – социализммен» тікелей байланысты болды. Шындық пен қажыр-қайратқа негізделген қоғамдық құрылыстың идеалы, бәрінен бұрын тұлғаның тәуелсіз құқығы, әлеуметтік және саяси қанаудың кез келген формаларынан бостандығы шындыққа толы болып, іске асырылуы керек. Публицист бұл құрылысты оңай түсінді, социализм кезінде бай да, кедей де, патша да оған берілгендер де, ағайындық та болмайды деп сенді.

Ол «метафизикалық түрде мықты емес... өлі әрі ессіз табиғат индивидумға өгей шеше секілді қарайды деп жазды. Егер табиғат аяусыз болса, онда ол әр адамға қамқорлық жасайды. Виссарион Белинский қатаң философия жүйесі сияқты жеке антропология жасаған жоқ.

Алайда оның ойлары антропоцентристік сипатта болды.

Бұл ойды Белинскийден басқа да батысшылдықтың өкілдері бөлісті.


Мәліметтер алынған дереккөз: В.Ф. Петрова, М.Ш. Хасанов, Б.А. Джаамбаева. Философия. Оқулық. – Алматы, 2011. – 291 б.

18-19 ғасырдағы орыс философиясы 18-19 ғасырдағы орыс философиясы
Орыстың ағартушылық философиясында негізгі екі бағытты анық көрсетуге болады. Біріншісі – орыстың ежелгі ортағасырлық алғыфилософиясынан бастау алып,
XIX ғасырдағы марксистік философия XIX ғасырдағы марксистік философия
Маркстік философияның даму кезеңін үшке бөлуге болады. Бірінші кезең Маркс пен Энгельстің идеализмнен және революциялық демократизмнен бас тартып,
18 ғ.аяғы мен 19 ғ. соңындағы Батыс Еуропа философиясы 18 ғ.аяғы мен 19 ғ. соңындағы Батыс Еуропа
ХІХ ғ. философиясында бір-біріне қарама-қарсы көзқарастардың өрістеп, теориялық пікірталастардың қарқынды түрде дамығанын, көптеген түрлі ағымдар мен
Саяси идеологиялар тарихы пен теориялары Саяси идеологиялар тарихы пен теориялары
Әрбір адамның іс-қимылы ойдан басталатыны баршаға мәлім. Адамзаттың саяси өмірінің дамуы да саналы адамдардың ой-пікірлеріне, ұсыныстарына,
Идея және идеология ұғымдарының мәні Идея және идеология ұғымдарының мәні
«Идеология» деген ұғым гректің ideia және loqos деген сөздерінен шыққан. Идея – көзқарас, логос – ілім, ой. Ал идеология сөзінің мәні – «идея туралы
Пікірлер (0)
Пікір білдіру
Пікір білдіру
код көрінбесе қайта басыңыз
×